De erfenis regelen: 4 belangrijke stappen

Bij een overlijden komt meer kijken dan alleen het regelen van de uitvaart. Er moeten ook verschillende praktische en juridische zaken worden geregeld. Denk aan  het onderzoeken wie de erfgenamen zijn, het doen van aangifte erfbelasting en het verdelen van de erfenis.

Maar waar begin je? We leggen je in 4 stappen uit wat er allemaal bij het regelen van een erfenis komt kijken.

1. onderzoek wie de erfgenamen zijn
2. de erfenis aanvaarden of weigeren
3. aangifte erfbelasting doen
4. de erfenis verdelen

Stap 1: onderzoek wie de erfgenamen zijn

Om een erfenis te kunnen regelen, moet eerst duidelijk zijn wie de erfgenamen zijn. Dit hangt af van de vraag of de overledene een testament heeft opgesteld.

Is er een testament?
Dan staat daarin wie de erfgenamen zijn. 

Via het Centraal Testamentenregister kun je controleren of er een testament is en bij welke notaris dit wordt bewaard. Bij Uniq Notariaat kunnen we dit ook voor je uitzoeken.

Is er geen testament?
Dan bepaalt de wet wie erft. Hiervoor geldt een vaste volgorde:

1. De echtgenoot of geregistreerde partner en kinderen
2. Ouders, broers en zussen
3. Grootouders
4. Overgrootouders

De volgende groep komt pas aan bod als er in de eerdere groep geen erfgenamen zijn. Ook kunnen kinderen of kleinkinderen onder bepaalde voorwaarden de plaats innemen van een overleden familielid.

De notaris kan de erfgenamen vastleggen in een verklaring van erfrecht. Hierin staat ook wie bevoegd is om de erfenis te regelen.

Verklaring van erfrecht

Een verklaring van erfrecht is een officieel document dat de notaris opstelt. Hierin staat wie is overleden, of er een testament is en wie de erfgenamen zijn. Ook staat erin wie de erfenis mag regelen.

Voordat de notaris deze verklaring opstelt, controleert hij verschillende gegevens. Zo onderzoekt hij of de overledene een testament had en wie de erfgenamen zijn. Ook moeten de erfgenamen aangeven of zij de erfenis willen accepteren of weigeren.

Met een verklaring van erfrecht kun je bij verschillende instanties aantonen wie de erfenis mag regelen. Je kunt deze bijvoorbeeld nodig hebben om toegang te krijgen tot de bankrekening van de overledene of om een woning op naam van de erfgenamen te zetten.

Stap 2: de erfenis aanvaarden of weigeren

Wanneer duidelijk is dat je erfgenaam bent, moet je beslissen of je de erfenis wilt accepteren. Dat lijkt misschien vanzelfsprekend, maar een erfenis kan naast bezittingen ook schulden bevatten. Daarom is het belangrijk om te weten waar je voor kiest.

Er zijn drie mogelijkheden:

1. Zuiver aanvaarden: je accepteert alle bezittingen en schulden van de overledene. Als er meer schulden dan bezittingen zijn, moet je het verschil mogelijk met je eigen geld betalen.
2. Beneficiair aanvaarden: je accepteert de erfenis onder voorwaarden. Eventuele schulden worden eerst betaald uit de erfenis. Blijft er daarna iets over? Dan wordt dit verdeeld onder de erfgenamen. Je hoeft schulden in principe niet met je eigen geld te betalen.
3. Verwerpen: je besluit de erfenis niet te accepteren. Je krijgt dan niets uit de erfenis en hoeft ook geen schulden van de overledene te betalen.

Weet je niet zeker welke bezittingen en schulden de overledene heeft achtergelaten? Dan is het verstandig om dit eerst uit te zoeken voordat je een keuze maakt.

Stap 3: aangifte erfbelasting doen

Als je een erfenis ontvangt, moet je mogelijk erfbelasting betalen. Dit is belasting over het geld en de bezittingen die je erft. Of je erfbelasting moet betalen, hangt af van de waarde van je erfenis en je relatie met de overledene.

Voor iedere erfgenaam geldt een bedrag waarover je geen belasting hoeft te betalen. Dit noemen we een vrijstelling. Erf je meer dan dit bedrag? Dan betaal je belasting over het deel dat boven de vrijstelling uitkomt.

Als je aangifte erfbelasting moet doen, is het belangrijk om dit binnen 20 maanden na het overlijden bij de Belastingdienst te regelen.

Stap 4. De erfenis verdelen

De laatste stap is het verdelen van de erfenis. Wie wat krijgt, hangt af van het testament of de wettelijke regels. Soms is de verdeling eenvoudig, maar er zijn ook situaties waarin extra afspraken nodig zijn.

Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer iemand een echtgenoot en kinderen achterlaat. De kinderen krijgen hun erfdeel dan vaak niet meteen. In plaats daarvan krijgen zij een bedrag tegoed van de langstlevende echtgenoot.

Het is handig om deze bedragen door de notaris te laten vastleggen. Zo voorkom je onduidelijkheid over de erfenis en kan er mogelijk erfbelasting worden bespaard.

Hulp nodig bij het regelen van een erfenis?

Wij helpen je graag bij het regelen van een erfenis. Heb je vragen of wil je advies? Neem contact met ons op.